Next Opera Days
Multidisciplinaire creatie is de afgelopen jaren veel veranderd en doet artiesten een nieuwe muziek- en theatertaal onderzoeken. Ars Musica, de internationale biënnale voor hedendaagse muziek, volgt die vernieuwende tendensen op de voet op: Next Opera Days maakt ruimte voor zang en verhalen in al hun facetten en combinaties, van realistisch tot dromerig werk. De opera's worden gecreëerd met Belgische en internationale makers uit de theater- en operawereld.
De editie van 2025 verkende nieuwe dimensies van opera, een genre dat bekend staat om haar interdisciplinair karakter.
“Je bent onze laatste onschuld”
- Romain Gary, Lettre à l’Éléphant (1968)
Op het topje van de tentakels van een octopus, een hondensnuit of de poten van spinnen ontplooit zich telkens een enorme wereld. Of, eerder, onmetelijk veel werelden van geluid, trillingen, stromingen en kleuren onbereikbaar voor onze zintuigen.
Vandaag gaan filosofen als Baptiste Morizot, Vinciane Despret of Pascale Seys op verkenning langs dierensporen en herinneren ze ons eraan dat we een “soort tussen de andere soorten” zijn. Ze onderzoeken de poëtische aard van dieren en hun verhouding met schoonheid voor de schoonheid, zonder doel. Op die manier breken ze met de 19e en 20e-eeuwse competitieve, doelgerichte en productie-gedreven visie op de evolutie, gevormd vanuit een overwegend rationalistisch en mannelijk academisch perspectief.
In alle voorstellingen en hun dramaturgie is er namelijk een dier aanwezig. In Fanto et Lou is een olifantje een metafoor voor een Afrikaanse migrant, een ontroerend beeld voor een jong publiek. Een papegaai brengt het lot van een overleden ornithologe tot leven in Lost & Found. In Fauves leidt een traumatische en verminkende ontmoeting met een beer tot een antropologisch onderzoek over onze relatie tot wilde dieren. Tot slot, in HAPPYTIME, ruilen de personages hun mens-zijn in voor een dierlijkheid, in de zoektocht naar het verloren paradijs en een gelukkig leven.
Louter een toevalligheid in het programma... of teken van een actueel thema waarop kunstenaars zich inspireren? Muziek is van nature gevoelig en vluchtig, en kon onmogelijk blind blijven voor de vragen en culturele verschuivingen die ingaan tegen de oude Renaissance-hiërarchie (mens > dier > plant). Een hiërarchie die de mens bovenaan de levende wereld plaatst, en hem er tegelijk van uitsluit.
Zo schreef Romain Gary in zijn Lettre à l’Éléphant:
“Het lijkt er alsmaar meer op dat we ons tegenover andere soorten, de uwe in het bijzonder, gedragen hebben zoals we op het punt staan tegenover onszelf te doen.”
